Source : http://www.
Author : kim
Published on : February 18, 2009
|
FTA (Free Trade Area หรือ Free Trade Agreement) หรือที่เรามักได้ยินอยู่เสมอๆ ว่า เขตการค้าเสรี เป็นความร่วมมือระหว่างรัฐบาลในการเปิดตลาดการค้าและให้สิทธิพิเศษทางการค้าแก่ประเทศที่อยู่ในความตกลง
ระดับความตกลง FTA แบ่งตามจำนวนคู่สัญญา
1. เขตการค้าเสรีแบบทวิภาคี (Bilateral FTA) คือการทำข้อตกลงเปิดการค้าเสรีทางการค้าระหว่าง 2 ฝ่าย ปัจจุบันประเทศต่างๆนิยมทำข้อตกลงประเภทนี้มากขึ้น
2. เขตการค้าเสรีแบบไตรภาคี (Trilateral FTA) เป็นการทำข้อตกลงระหว่าง 3 ฝ่าย เช่น นาฟต้า (NAFTA: North America Free Trade Area) ประกอบด้วย สหรัฐอเมริกา แคนาดา และเม็กซิโก
3. เขตการค้าเสรีแบบพหุภาคี (Plurilateral FTA) เป็นการทำข้อตกลงเขตการค้าเสรีแบบหลายฝ่าย หากประเทศสมาชิกอยู่ในภูมิภาคเดียวกัน ถือว่าเป็นข้อตกลงเปิดการค้าเสรีระดับภูมิภาค (Regional Trade Agreement) ตัวอย่างเช่น เขตการค้าเสรีอาเซียน(AFTA) สหภาพยุโรป (European Union)
กฎเกณฑ์ขององค์การการค้าโลก (WTO)
ประเทศใดจะทำ FTA ต้องปฏิบัติตามกฎเกณฑ์ของแกตต์ (GATT : General Agreement on Tariffs and Trade) 4 ข้อ ดังนี้
1) ข้อตกลงเขตการค้าเสรีต้องกระทำครอบคลุมรายการสินค้าส่วนใหญ่ท่ผลิตในประเทศคู่เจรจา (Substantially all the trade)
2) ต้องเร่งเปิดเสรีภายในระยะเวลาที่สมเหตุผล (Reasonable lenght of time) นั่นคือระยะเวลาลดภาษีไม่ควรเกิน 10 ปี ถ้าหากต้องการยืดระยะเวลาต้องทำเรื่องเสนอไปยังองค์การการค้าโลกเพื่อพิจารณาต่อไป
3) ประเทศที่ทำเขตการค้าเสรีต้องแจ้งต่อ GATT หรือ องค์การการค้าโลก ปัจจุบันองค์การการค้าโลกมีคณะกรรมการข้อตกลงทางการค้าระดับภูมิภาค ทำหน้าที่พิจารณาตรวจสอบข้อตกลง FTA และข้อตกลงการค้าระดับภูมิภาค
4) เขตการค้าเสรีที่จะเกิดขึ้นต้องไม่เป็นการสร้างกำแพงกีดกันทางการค้า(ไม่ว่าแบบภาษีหรือแบบที่ไม่ใช่ภาษี) แก่ประเทศที่ไม่ใช่สมาชิกเขตการค้าเสรีนั้นๆเพิ่มมากกว่าระดับที่แจ้งไว้ต่อแกตต์หรือองค์การการค้าโลก
ตัวอย่าง FTA ของไทย
ปัจจุบันประเทศไทยมีความร่วมมือทางเศรษฐกิจกับประเทศต่างๆ ผ่านกลไกของ FTA ทั้งในระดับพหุภาคีและทวิภาคี อาทิ
1) เขตการค้าเสรีอาเซียน (AFTA)
2) เขตการค้าเสรีอาเซียน-จีน
3) เขตการค้าเสรีไทย-จีน
4) เขตการค้าเสรีไทย-ออสเตรเลีย
5) ความตกลงร่วมมือทางเศรษฐกิจไทย-นิวซีแลนด์ (Thailand- New Zealand CEP)